Start
Progr. wych.
WZO
Reg. wyc.
Projekt ed.
Proc. ew.
Oc. zach.
Proc. uspr.

S Z K O L N Y  P R O G R A M   P R O F I L A K T Y K I
Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Porajowie
na lata 2015 - 2018

 

SPIS  TREŚCI:

 

 

WSTĘP

          I.    Podstawa prawna programu

        II.    Profilaktyka w szkole

       III.    Cele programu profilaktyki

      IV.    Planowane działania profilaktyczne

        V.    Działania alternatywne

      VI.    Monitorowanie i ewaluacja

                                                                

WSTĘP

            Szkolny program profilaktyki jest programem profilaktyki środowiskowej, w którym obiektem działań jest całe środowisko szkolne.

            Profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez pomoc potrzebną uczniowi do konfrontacji ze złożonymi, stresującymi warunkami życia oraz towarzyszenie mu w zdobywaniu wiedzy o zagrożeniach dla zdrowia oraz nabywaniu umiejętności przeciwdziałania tym zagrożeniom, a także umożliwienie mu osiągania satysfakcjonującego, społecznie akceptowanego życia.

W programie profilaktyki w Zespole Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Porajowie  uwzględniono potrzeby rozwojowe uczniów, potrzeby wynikające ze specyfiki środowiska szkoły oraz przemian społeczno – ekonomicznych w kraju.

Podstawowym założeniem tego programu jest eliminowanie rozpoznanych czynników ryzyka i wzmacnianie czynników chroniących.

W działaniach  koncentrujemy się na:

-        profilaktyce pierwszorzędowej kierowanej do całej społeczności uczniowskiej, mającej na celu promocję zdrowia i zapobieganie pojawianiu się problemów związanych z zachowaniami destrukcyjnymi, kierowanej również do nauczycieli i innych pracowników szkoły, a także do rodziców uczniów,

-        profilaktyce drugorzędowej kierowanej do uczniów o wysokim ryzyku dysfunkcjonalności, pomagając im w jego redukcji.

Tę formę profilaktyki będą realizować specjaliści współpracujący ze szkołą.

Działania profilaktyki pierwszorzędowej będą prowadzone na trzech poziomach:

-        informacyjnym – są to działania pomocne w profilaktyce, same nie prowadzą bowiem do redukcji zachowań,

-        edukacji psychologicznej i społecznej – to działania, które dostarczają wiedzy i umiejętności przydatnych, korzystnych lub wręcz niezbędnych do tego, by uczniowie byli w stanie sami lepiej radzić sobie z zagrożeniami, np. uzależnieniem, stresem itp. Są bardzo wiarygodne, efektywne i najskuteczniejsze ze wszystkich działań zapobiegających uzależnieniom,

-        działalności alternatywnej – działania te mają zaspokoić potrzeby młodych ludzi, np. do bycia zadowolonym, odprężonym, potrzeby zabawy i kontaktu z innymi.

Program profilaktyki jest spójny z programem wychowawczym, harmonizuje również z:

-        przedmiotami nauczania,

-        ścieżkami edukacyjnymi,

-        godzinami do dyspozycji wychowawcy,

-        zajęciami pozalekcyjnymi.

Realizacja programu po zaopiniowaniu przez Radę Pedagogiczną i Radę Rodziców spoczywa na wszystkich nauczycielach i pracownikach administracji i obsługi szkoły, przy współpracy ze specjalistami z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej i innych instytucji działających na rzecz dzieci i rodziny wraz z ekspertami wśród rodziców.

Profilaktyka w Zespole Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Porajowie ma charakter:

-        działań zintegrowanych ze szkolnym zestawem programów nauczania,

-        samodzielnych programów profilaktycznych skoncentrowanych wokół specyficznych celów i zadań, niezależnie od realizowanych programów nauczania,

-        działań incydentalnych, które są formą odpowiedzi na konkretne zdarzenia zaistniałe w szkole lub środowisku.

Program profilaktyki podlega ewaluacji wewnętrznej i zewnętrznej i obowiązuje przez okres 3 lat.

 

Profilaktyka – to chronienie człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowanie na pojawiające się zagrożenia. Jej celem jest ochrona dziecka, ucznia, wychowanka przed zakłóceniami rozwoju, czyli przed podejmowaniem zachowań hamujących lub niszczących rozwój, określanych jako zachowania ryzykowne.

Badania wykazały, że zachowania ryzykowne mogą się również nawzajem zastępować i najczęściej ze sobą współwystępują. Zachowanie młodego człowieka zależy od jego indywidualnych cech oraz od czynników występujących w środowisku (J. Szymańska, 2002). Mogą to być czynniki chroniące lub czynniki ryzyka.

 

Do czynników chroniących należą:

  • silna więź emocjonalna z rodzicami,
  • zainteresowanie nauką szkolną,
  • regularne praktyki religijne,
  • poszanowanie prawa, norm, wartości i autorytetów społecznych,
  • przynależność do pozytywnej grupy (J. Szymańska, 2002).

 

Czynniki ryzyka to cechy, sytuacje, warunki sprzyjające powstawaniu zachowań ryzykownych, takie jak:

  • wysoki poziom lęku i niepokoju,
  • niska samoocena,
  • niedojrzałość emocjonalna i społeczna,
  • słaba kontrola wewnętrzna,
  • nierealistyczne oczekiwania wobec siebie i otoczenia,
  • brak zainteresowania nauką szkolną,
  • zaburzenia więzi z rodzicami,
  • nieprawidłowa struktura rodziny.

  

Wzmocnienie czynników chroniących i eliminowanie lub osłabianie czynników ryzyka to skuteczna profilaktyka. Działania te powinny być adresowane do całego środowiska szkolnego, tj. uczniów, rodziców, nauczycieli oraz innych osób zatrudnionych w szkole.

 

Działania profilaktyczne można realizować na trzech poziomach.

Profilaktyka pierwszorzędowa (grupy niskiego ryzyka). Działaniami obejmuje się szerokie nie zdiagnozowane populacje. Realizatorami działań w polityce pierwszorzędowej są nauczyciele wspierani przez psychologów, pedagogów i innych specjalistów, a terenem działań jest głównie szkoła.

Profilaktyka drugorzędowa (grupy podwyższonego ryzyka). Np. poradnictwo rodzinne

 i indywidualne, socjoterapia. Realizatorami są głównie specjaliści: psychologowie, pedagodzy, socjoterapeuci, trenerzy. Działania prowadzone są najczęściej w formie zajęć specjalistycznych w szkołach, świetlicach terapeutycznych, poradniach psychologiczno – pedagogicznych i poradniach specjalistycznych.

Profilaktyka trzeciorzędowa (grupy wysokiego ryzyka). Ma na celu przeciwdziałanie pogłębianiu się procesu chorobowego i degradacji społecznej oraz umożliwienie powrotu do normalnego życia w społeczeństwie. Leczenie, rehabilitacja, resocjalizacja. (Z. Gaś, 1997).

 

 

I.  PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI

 

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2002 r. Nr 10, poz. 96).
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia                    ogólnego  w poszczególnych typach szkół. (Dz. U. z 2012, poz. 977 )
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniem (Dz. U. z 2003r. Nr 26, poz. 226).
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 18 sierpnia 2015r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej, w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. poz. 1249)
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 26 lipca 2015r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. poz. 1256)
  •  Ustawa o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 23 lipca 2008r.        ( Dz. U. z 2008r. Nr 180 poz.1108 
  • Ustawa z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U.   Nr 35, poz. 230 z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005r.
    Nr 179, poz. 1485).

 

  • Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu wyrobów tytoniowych z dnia 9 listopada 1995r. (tekst jednolity- Dz. U. z 1996r. Nr 10, poz. 55; z późn. zm. Ostatnia nowelizacja z dnia 8 kwietnia 2010r. – o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010r. Nr 81 poz. 529) 11

 

  • Ustawa z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U.
    z 2003r. Nr 11, poz. 109 z późn. zm.).

 

  • Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1493).
  • Konstytucja Rzeczpospolitej Art. 48, 70 i 72.
  • Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010r. w sprawie warunków i sposobu organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. z 2010r Nr 228, poz. 1490).
  • Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach (Dz. U. z 2010r Nr 228, poz. 1489).
  • Rozporządzenie MEN z dnia 1lutego 2013r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz. U. z 13.02. 2013r poz. 199).
  • Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2010r Nr 228, poz. 1487).
  • Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 7 maja 2013r poz. 532).
  • Konwencja o Prawach Dziecka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z listopada 1989r., ratyfikowana przez Polskę 30 kwietnia 1991r.

 

  

 

II. PROFILAKTYKA W SZKOLE

 

Szkolny program profilaktyki adresowany do uczniów, nauczycieli i rodziców jest spójny z treściami zawartymi w podstawie programowej kształcenia ogólnego
i Programem Wychowawczym
szkoły i dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb środowiska.

W szkole prowadzona będzie profilaktyka pierwszorzędowa, a wobec niektórych uczniów działania z obszaru profilaktyki drugorzędowej.

            Profilaktyka pierwszorzędowa skierowana będzie do grup niskiego ryzyka, czyli do wszystkich uczniów i rodziców. Jej celem jest promocja zdrowego stylu życia oraz opóźnienie wieku inicjacji.

            Profilaktyka drugorzędowa skierowana będzie do grup podwyższonego ryzyka. Celem działań jest ograniczenie dysfunkcji, umożliwienie wycofania się z zachowań ryzykownych. W przypadku zarejestrowania przez dyrektora lub pedagoga negatywnych i aspołecznych zachowań podejmowane będą w szkole działania w celu wyeliminowania skutków tych zachowań:

 

  1. Dyrektor lub pedagog podejmuje systematyczne rozmowy z uczniem, a następnie z włączeniem rodziców;
  2. Dyrektor lub pedagog kieruje ucznia do specjalistycznych poradni lub lekarzy specjalistów;
  3. Dyrektor lub pedagog obejmuje opieką uczniów będących w trudnej sytuacji materialnej (zwolnienie z opłat PZU, dyskretne akcje charytatywne na rzecz ucznia itp.);
  4. Dyrektor lub pedagog systematycznie współpracuje z Policją, Sądem dla Nieletnich;
  5. Pedagog sprawuje opiekę nad uczniami posiadającymi opinię z poradni P-P,

stosowane będą również procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia dzieci i młodzieży przestępczością i demoralizacją.

 

W ramach programu podjęte zostaną:

 

  • działania informacyjne (z zakresu podnoszenia świadomości w przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa i dostarczenia adekwatnych informacji na temat skutków zachowań ryzykownych w celu umożliwienia dokonania racjonalnych wyborów),
  • dostarczanie aktualnych informacji nauczycielom, wychowawcom i rodzicom lub opiekunom na temat skutecznych sposobów prowadzenia działań wychowawczych i profilaktycznych, udostępnienie informacji o ofercie pomocy specjalistycznej dla uczniów i wychowanków, ich rodziców i opiekunów prawnych
  • działania edukacyjne (pomoc w rozwijaniu np. umiejętności nawiązywania kontaktów z ludźmi, radzenia sobie ze stresem, rozwiązywania konfliktów, opierania się naciskom otoczenia),
  • działania alternatywne (pomoc w zaspokojeniu potrzeb np. sukcesu, przynależności oraz satysfakcji życiowej z zaangażowania się w działalność artystyczną, społeczną, sportową),
  • działania interwencyjne (pomoc w rozwiązywaniu problemów i wsparcie w sytuacjach kryzysowych).

 

Treści programu realizowane będą podczas:

 

  • lekcji,
  • godzin do dyspozycji wychowawcy,
  • ścieżek edukacyjnych: edukacja prozdrowotna, filozoficzna, czytelniczo - medialna, regionalna,
  • zajęć z pedagogiem szkolnym,
  • zajęć warsztatowych prowadzonych przez specjalistów,
  • zajęć pozalekcyjnych,
  • konkursów,
  • wycieczek szkolnych.

Instytucje wspierające szkołę w działaniach profilaktycznych:

 

  1. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Bogatyni
  2. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Zgorzelcu
  3. Komisariat Policji w Bogatyni
  4. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
  5. Ośrodek Pomocy Społecznej w Bogatyni.
  6. Ośrodek Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Bogatyni.
  7. Straż Pożarna.

 

III.  CELE PROGRAMU PROFILAKTYKI

 

Cele ogólne:

 

  1. Podejmowanie działań związanych z edukacją dla bezpieczeństwa i zapobiegania zachowaniom problemowym wśród uczniów.
  2. Działania wzmacniające czynniki chroniące uczniów przed patologią.
  3. Zintegrowanie działań szkoły z działaniami prowadzonymi w tym zakresie

      w środowisku lokalnym.

  1. Wsparcie rodziny w jej funkcji wychowawczej (psychoedukacja, pedagogizacja), ewentualnie interwencje z włączeniem instytucji działających na rzecz dziecka
    i rodziny.
  2. Wypracowanie i konsekwentna realizacja jednolitych systemów: reagowania na przemoc i agresję, zapobiegania wagarowaniu i uzależnieniom.

 

Cele szczegółowe:

 

  1. Poznanie przyczyn absencji uczniów w szkole.
  2. Wdrażanie programów interwencyjnych wobec uczniów o niskiej frekwencji.
  3. Przestrzeganie obowiązującej procedury  usprawiedliwiania nieobecności uczniów.
  4. Przeciwdziałanie agresywnym zachowaniom wśród uczniów (mobbing, stalking).
  5. Pomoc psychologiczno – pedagogiczna uczniom mającym problemy wychowawcze (udział w zajęciach specjalistycznych, socjoterapeutycznych, psychoedukacyjnych).
  6. Wdrażanie uczniów do przestrzegania zasad i norm zachowań obowiązujących w życiu każdego człowieka.
  7. Wdrażanie do podejmowania działań alternatywnych na rzecz własnego rozwoju.
  8. Uwrażliwienie uczniów na poszanowanie godności innych.
  9. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa w szkole i poza nią.
  10. Wzmacnianie postaw asertywnych w sytuacjach zachowań ryzykownych wśród dzieci i młodzieży.
  11. Wykształcenie właściwej postawy wobec problemów uzależnień.
  12. Prowadzenie edukacji prozdrowotnej wśród uczniów, rodziców, nauczycieli – współpraca z pielęgniarka szkolną.
  13. Dostarczenie wiedzy o szkodliwości spożywania napojów alkoholowych, palenia papierosów i zażywania narkotyków.
  14. Zapoznanie uczniów z Ustawą o postępowaniu w sprawach nieletnich

 

  

 

IV. PLANOWANE DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE

  

Plan działań profilaktycznych

w  klasach   1- 3 Szkoły Podstawowej

 

 

Treści i zagadnienia programowe

Metody i formy realizacji

Realizatorzy

 

Osiągnięcia i umiejętności uczniów

Sposób

ewaluacji

Prowadzący ewaluację

 

Promocja zdrowego stylu życia

 

I. Budowanie pozytywnych relacji z rówieśnikami. Tolerancja.

Przestrzeganie zasad określających właściwe

zachowanie w klasie i szkole.

Zapoznanie z prawami i obowiązkami ucznia.

Poznanie kultur, zwyczajów, religii dzieci żyjących w rożnych częściach świata.

 

 

Wychowawcy klas, pedagodzy szkolni, socjoterapeuta.

 

Wychowawcy klas. Katecheta.

Zna i przestrzega zasad zachowania w klasie i szkole.

 

Zna swoje prawa i obowiązki.

Uczeń potrafi w sposób kulturalny rozwiązywać konflikty. Potrafi zachować się asertywnie.

Uczeń wykazuje się tolerancją i empatią.

Uczeń wykazuje zrozumienie i szacunek dla innych narodowości, postaw, poglądów i wierzeń.

 

Obserwacja, rozmowy z wychowawcami i personelem szkoły.

Nauczyciele, wychowawcy klas, pedagog szkolny.

II. Higiena osobista i otoczenia.

 

Pogadanki na temat zasad higieny osobistej.

Spotkania z pielęgniarką szkolną – fluoryzacja zębów, dobór krzesełek do wzrostu dziecka.

 

 

 

 

Pogadanki podczas zajęć z wychowawcą na temat higieny uczenia się i pobytu w szkole.

 

Pielęgniarka szkolna, wychowawcy klas.

 

 

 

 

 

 

 

Wychowawcy klas.

Uczeń jest schludny, czysty, dba o swój wygląd.

Zna podstawy higieny osobistej

Potrafi prawidłowo szczotkować zęby. Przyjmuje prawidłową postawę podczas lekcji.

 

Uczeń potrafi utrzymać porządek na stanowisku pracy, nie śmieci na terenie szkoły i poza nią, pamięta o zmianie obuwia, ubieraniu się stosownie do warunków atmosferycznych.

Obserwacja, rozmowy z wychowawcami i personelem szkoły.

 

Wychowawcy klas, pielęgniarka szkolna.

 

 

 

 

 

 

Wszyscy pracownicy szkoły

III. Zdrowe odżywianie.

Akcje promujące zdrowe

odżywianie.

Wzbogacanie  sklepiku szkolnego w ofertę zdrowej żywności. Udział uczniów w programie „Warzywa i owoce w szkole”.

Wychowawcy klas,

sprzedawca w sklepiku szkolnym

Uczeń potrafi wskazać składniki prawidłowego odżywiania się. Świadomie spożywa warzywa

i owoce. Rezygnuje

z niezdrowej żywności.

Obserwacja, co uczniowie przynoszą na drugie śniadanie do szkoły i  dokonywanych wyborów w sklepiku szkolnym.

Pielęgniarka szkolna, wychowawcy, rodzice, sprzedawca w sklepiku szkolnym.

IV. W zdrowym ciele zdrowy duch.

Kształtowanie świadomości uczniów dotyczących wpływu aktywnego spędzania czasu wolnego.

 

Aktywny udział w zajęciach z wychowania fizycznego.

Propagowanie turystyki pieszej.

Wyjścia i wyjazdy na basen.

Nauczyciele w-f

i wychowawcy klas

 

 

Dziecko ma nawyk aktywnego spędzania czasu wolnego.

 

 

 

Uczeń bierze aktywny udział w lekcjach wychowania fizycznego.Uczestniczy w wycieczkach szkolnych.

 

Rozmowy z dziećmi. Wywiad środowiskowy.

 

 

 

Obserwacje nauczyciela wychowania fizycznego.

 

Nauczyciele w-f.

Wychowawcy klas.

Rodzice.

 

 

 

V. Profilaktyka uzależnień. Cyberprzemoc.

 

Zajęcia edukacyjne dotyczące substancji uzależniających

/papierosy, alkohol, napoje energetyzujące, dopalacze, narkotyki/

 

Modelowanie zachowań

związanych z dokonywaniem prawidłowych wyborów.

 

 

Zajęcia edukacyjne dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Filmy edukacyjne. Opowiadania.

Zachowania asertywne.

 

 

 

Wychowawcy klas, pedagog szkolny.

 

 

 

 

 

pedagog szkolny,

wychowawcy klas

 

 

 

 

 

nauczyciel informatyki, wychowawcy klas

 

 

Uczeń wie, na czym polega szkodliwe działanie

różnych substancji uzależniających.

 

 

Uczeń potrafi nazywać uczucia, akceptuje uczucia trudne i uczy się nad nimi panować.

 

 

Uczeń zna zagrożenia wynikające z niewłaściwego korzystania z Internetu. Mają samoświadomość

odpowiedzialności za słowa, komentarze, umieszczanie zdjęć w sieci

 

 

Uczeń potrafi oceniać postępowanie bohaterów.

 Deklaruje podejmowanie

Właściwych wyborów w różnych omawianych sytuacjach. Uczeń potrafi odmówić.

 

 

Informacje zwrotne od dzieci.

Przeprowadzenie ankiet.

Obserwacja zachowań dzieci.

 

Współdziałanie z rodzicami, celem

rozwiązywanie

pojawiających się

problemów.

 

 

Współpraca z rodzicami.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rodzice współpracują

ze szkołą z celu wyeliminowania

sytuacjach

problemowych.

Wychowawcy,

 pedagog szkolny, rodzice.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                              

                                          Bezpieczeństwo w szkole i poza nią

 

I. Jestem bezpieczny w szkole, na drodze i w domu.

Podnoszenie standardów

związanych z bezpieczną

szkołą  - organizacja

pracy szkoły –dyżury

nauczycieli, video –monitoring/.

Zapoznanie uczniów z regulaminami dotyczącymi bezpieczeństwa w szkole /w tym regulaminami pracowni i wycieczek./

Zajęcia na temat: Bezpieczna droga do szkoły,

Bezpieczne wakacje,

Bezpieczne ferie, udział w programie Bezpieczna Szkoła.

 

Podstawowa wiedza na

temat zagrożeń płynących z korzystania z Internetu, tel.komórkowych.

Dyrektor, nauczyciele, rodzice

 

 

 

 

Wychowawcy i

nauczyciele

przedmiotowi

pedagog szkolny,

współpraca ze

Strażą Miejską

i Policją.

 

 Wychowawcy klas, pedagog szkolny, rodzice

Uczniowie czują się w szkole

bezpieczni.

 

 

 

Rodzice uczniów

mają przekonanie o bezpieczeństwie w szkole.

 

Uczniowie posiadają wiedzę na temat

zachowań  zagrażających

bezpieczeństwu.

 

 Mają samoświadomość

odpowiedzialności za słowa, komentarze, umieszczanie zdjęć w sieci.

Ankiety „Bezpieczna

Szkoła”

dla rodziców i dzieci

 

Zbieranie informacji od uczniów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wychowawcy klas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wychowawcy, rodzice, pedagog szkolny.

                                                    Wspieranie ucznia

I. Wyrównywanie szans edukacyjnych.

 

Diagnozowanie dzieci w Poradni Psychologiczno Pedagogicznej

Organizowanie klas integracyjnych, nauczania indywidualnego.

Praca dydaktyczna w oparciu o opracowane wymagania zgodnie ze wskazaniami poradni -IPETy.

 Zorganizowanie pomocy

Psychologiczno pedagogicznej dzieciom ze specjalnymi

potrzebami edukacyjnymi

Dyrekcja

wychowawcy,

nauczyciele ,

pedagog, pedagodzy specjalni.

 

  

Dyrekcja, wychowawcy klas, pedagog szkolny.

Uczeń pokonuje trudności w uczeniu się w oparciu o proponowany system pomocy

 

 

Uczeń ze specyficznymi

trudnościami otrzymuje pomoc

 

 

Analiza oferty

pomocowej pod względem dostosowania do potrzeb.

  

Ewaluacja założeń

dokonanych planach

IPET.

 

 

Dyrektor

wychowawcy

 pedagog

 

  

Członkowie

zespołów

II. Wyrównywania szans rozwoju społecznego.

 

Pomoc psychologiczna

i pedagogiczna w szkole.

 Pomoc materialna  w tym: dofinansowanie obiadów, zapomogi losowe, wnioskowanie o pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej,

wnioskowanie o wgląd w sytuację rodzinną, realizacja rządowych

programów pomocowych

i innych.

Wychowawcy,

pedagog, psycholog,

Rada Rodziców

Dziecko otrzymuje wsparcie

od instytucji pomocowych i szkoły.

Rodzice są motywowani

do pracy nad zmianą sytuacji

dziecka lub sytuacji rodzinnej.

Rodzice otrzymują wsparcie

przy rozwiązywaniu

problemów rodzinnych.

Monitorowanie

indywidualnych

przypadków.

 

Dyrektor

wychowawcy

pedagog

 

 

 Plan działań profilaktycznych

w klasach IV – VI Szkoły Podstawowej


 

Treści i zagadnienia programowe

Metody i formy realizacji

Realizatorzy

Osiągnięcia i umiejętności uczniów

Sposób

ewaluacji

Prowadzący                     ewaluację

Promocja zdrowego stylu życia

 

I. Higiena osobista

 

Pogadanki prowadzone przez wychowawców

Działania pielęgniarki szkolnej,

działania nauczycieli w-f,  w.d.ż.r .

 

Nauczyciele w-f,

wychowania do życia w rodzinie ,

wychowawca.

 

 

Uczeń jest  schludny, czysty, dba oswój wygląd. Wie, jak się zmienia jego ciało w okresie dojrzewania.

Zna podstawy higieny intymnej.

Dba o zęby.

 

Obserwacja, rozmowa.

 

Wychowawca, rodzice.

 

II. Zdrowe odżywianie

 

Akcje promujące zdrowe

odżywianie, program „Trzymaj formę”.

Wzbogacanie  oferty sklepiku szkolnego w zdrowe produkty oraz obiadów w stołówce szkolnej.

 

 

Nauczyciele

pedagog , realizatorzy

programu „Trzymaj formę” , rodzice.”

 

Uczeń potrafi wskazać składniki diety służące zdrowiu. Świadomie spożywa

warzywa i owoce. Rezygnuje

z niezdrowej żywności.

 

Rozmowa,

Obserwacja spożywanych posiłków na stołówce i dokonywanych wyborów w sklepiku

Realizatorzy programu,

kierownik stołówki szkolnej,pedagog, wychowawcy, rodzice

 

III. W zdrowym ciele zdrowy duch.

 

Zajęcia wychowania fizycznego , pozalekcyjne  zajęcia sportowe i ruchowe.

Propagowanie turystyki pieszej.

Wyjścia i wyjazdy na basen.

Nauczyciele w-f

 wychowawcy klas

 

 

Uczeń zna wpływ zajęć sportowo -ruchowych na rozwój i zdrowie człowieka. Aktywnie uczestniczy w zajęciach wychowania fizycznego. W sposób aktywny spędza czas wolny np. jeździ na rowerze, gra w piłkę nożną.

Rozmowa, obserwacja, analiza udziału uczniów w zajęciach     sportowo –ruchowych.

 

Nauczyciele w-f,

wychowawcy klas.

 

 

IV. Profilaktyka uzależnień

 

Film edukacyjne ”Nikotyna legalny narkotyk. Zachowania asertywne.

Wpływ alkoholu na organizm młodego człowieka.

  Konsekwencje ryzykownych zachowań,

 film edukacyjny „Lekcje przestrogi”.

 

 

 Media a uzależnienia, cyberprzemoc

/ tel. komórkowe, komputer, Internet/

 

 Nowe substancje uzależniające –

napoje energetyzujące, dopalacze

Pogadanki w kl. IV –VI

Badanie ankietowe

Postępowanie zgodne z procedurami względem

dzieci podejmujących

próby palenia, spożywania alkoholu i narkotyków.

Pomoc dzieciom  z symptomami uzależnienia od mediów. Współpraca z rodzicami.

 

Spotkanie z socjoterapetutą

dla rodziców

„Radzenie sobie z ryzykownymi zachowaniami dziecka”

 

pedagog, socjoterapeuta, wychowawcy klas, pielęgniarka szkolna

  

 pedagog,

przy współpracy z

wychowawcami, zaproszeni terapeuci.

 

 

pedagog szkolny, wychowawcy klas.

 

  

Pedagog szkolny, pielegniarka szkolna.

 

 

 

 

 

 

 

  

Socjoterapeuta.

Uczeń wie, na czym polega szkodliwe działanie nikotyny i alkoholu.

  

Deklaruje podejmowanie

właściwych wyborów.

Uczeń wie, na czym polega szkodliwe działanie środków psychoaktywnych.

 

 Uczniowie wiedzą jak bezpiecznie korzystać  z Internetu, telefonu komórkowego. komputera. 

 

Uczeń doświadcza działań dorosłych mających ochronić go przed zachowaniami ryzykownymi.

 

  

 

 

Podniesienie poziomu motywacji rodziców do

brania odpowiedzialności za losy dziecka

Rundy  informacji zwrotnych od dzieci

  

Określenie poziomu

zagrożenia wśród uczniów ankieta

Ilość spraw prowadzonych zgodnie z procedurami i efekty tych działań.

Uczeń potrafi rozmawiać  o dylematach poruszanych w filmach edukacyjnych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

odzice współpracują

ze szkołą z celu wyeliminowania

zachowań ryzykownych uczniów..

Nauczyciel informatyki,

wychowawcy

Pedagog szkolny.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Rodzice.

Bezpieczeństwo w szkole i poza nią

 

I. Bezpieczeństwo w świetle przepisów szkolnych.

 

 

Podnoszenie standardów

związanych z bezpieczną

szkołą  /organizacja

pracy szkoły –dyżury

nauczycieli, video- monitoring

Zapoznanie uczniów z regulaminami dotyczącymi bezpieczeństwa w szkole .W tym z regulaminami pracowni, korzystania z boiska szkolnego,  wycieczek klasowych, szkolnych.

Zajęcia bezpieczne wakacje

i ferie.

Dyrektor,

nauczyciele,

wychowawcy

Uczniowie czują się w szkole

Bezpiecznie, posiadają wiedzę na temat zachowań zagrażających bezpieczeństwu.

Znają sposoby reagowania w trudnych sytuacjach.

Rodzice uczniów

Mają przekonanie o bezpieczeństwie w szkole

 

Ankiety „Bezpieczna

Szkoła” / dla rodziców i dzieci/

 

Wszyscy pracownicy szkoły

 

II. Zapobieganie przemocy i zachowaniom agresywnym. Tolerancja.

 

 

Zapoznanie ze szkolnymi

procedurami

dotyczącymi postępowania w sytuacjach kryzysowych.

 

 

 

Prewencyjne spotkania

z policjantem  na temat :

:” Odpowiedzialność

nieletnich za swoje czyny”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Modelowanie sposobów rozwiązywania konfliktów przy pracy z indywidualnym przypadkiem –praca na kontrakcie,  interwencje

w klasach lub grupach.

 

Kształtowanie empatii i tolerancji i szacunku dla wartościowych form odmienności i indywidualności. Uczeń poznaje religie, tradycje, obyczaje i zwyczaje innych narodów.

 

Wychowawcy,

pedagog szkolny.

 

 

 

 

 

pracownik policji

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Socjoterapeuta, pedagog szkolny.

 

 

 

 

 

Wychowawcy klas

Uczeń ma wiedzę jak radzić sobie z trudnymi emocjami,

i konfliktami,

 wykorzystuje tą wiedzę w praktyce.

 

Uczeń otrzymuje pomoc dorosłych przy rozwiązywaniu

Poważnych konfliktów.

Uczeń wie, że ponosi konsekwencje za nieadekwatne zachowania i wie, że ma prawo do uczenia się na błędach.

 

 

Uczeń radzi sobie w życiu codziennym. z przejawami agresji.

 

 

 

 

Uczeń wykazuje zrozumienie i szacunek dla innych narodowości, postaw, pogladów i wierzeń.

Obserwacja zachowań uczniów, rozmowy.

 

 

 

 

Dyskusja.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Obserwacja, rozmowa.

 

 

 

 

 

Obserwacja, rozmowa.

Wychowawcy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dyrektor,

pedagog

 

 

 

 

 

 

Socjoterapeuta, wychowawcy klas, pedagog szkolny.

 

 

 

Wspieranie ucznia

I. Wyrównywania szans rozwoju społecznego

 

Pomoc psychologiczna

i pedagogiczna w szkole.

 

 

 

Pomoc materialna  w tym:

dofinansowanie obiadów,

zapomogi losowe,

wnioskowanie o pomoc

do Ośrodka Pomocy Społecznej.

 

 

 

 

 

Wnioskowanie do Sądu Rodzinnego o wgląd w sytuację rodzinną.

Wychowawcy,

pedagog,

 

 

 

Rada Rodziców, OPS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dyrektor, pedagog szkolny

Uczeń  korzysta ze zorganizowanych zajęć na terenie szkoły z PPP.

 

Dziecko otrzymuje wsparcie

od OPS.Rodzice są motywowani

do pracy nad zmianą sytuacji dziecka

lub sytuacji rodzinnej.Korzystanie z pomocy asystenta rodziny.

 

Rodzice otrzymują wsparcie

przy rozwiązywaniu

problemów rodzinnych.

 

Monitorowanie

indywidualnych

przypadków – wychowawcy klas, pedagog szkolny.

 

Dyrektor

wychowawcy,

 pedagog

 

 

Pracownik socjalny z OPS, pedagog szkolny.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurator zawodowy, kurator społeczny.

 

  

PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA KLAS

I-III GIMNAZJUM

 

 

CZYNNIKI RYZYKA

 

                     ZADANIA DO REALIZACJI

 

 

ODPOWIEDZIALNI

 

EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ

 

Agresja słowna i fizyczna. Zachowania aspołeczne mające formy przemocy emocjonalnej, słownej i psychicznej                         (np. zastraszanie, poniżanie, wykluczenie, stalking, mobbing szkolny).

 

Ø  Omówienie z uczniami etiologii, mechanizmów oraz metod  radzenia sobie z agresją.

Ø  Zapoznanie uczniów z obowiązującymi w szkole regulaminami, omówienie praw i obowiązków ucznia.

Ø  Organizowanie zajęć warsztatowych z zakresu kluczowych kompetencji społecznych.

Ø  Projekcja na godzinach wychowawczych i innych zajęciach dostępnych filmów profilaktycznych, np. „Przemoc i  agresja. Jak się im przeciwstawić?”, “Asertywność. Sztuka bycia sobą”.

Ø  Opracowanie klasowych kontraktów lub innych form umowy, dotyczących eliminacji zachowań agresywnych.

Ø  Indywidualne konsultacje i opieka psychopedagogiczna.

Ø  Organizowanie spotkań z funkcjonariuszem policji ds. nieletnich, Pogadanek na tematy, np. “Sankcje prawne nieletniego za popełnione wykroczenia i czyny karalne”, “Odpowiedzialność karna młodzieży wchodzącej w konflikt z prawem”.

Ø  Realizacja ogólnopolskich programów prewencyjnych np. „Szkoła bez przemocy”,  „Bezpieczna szkoła”.

Ø  Organizowanie różnorodnych form spędzania czasu wolnego: pozalekcyjne zajęcia sportowe, kółka zainteresowań, imprezy szkolne i klasowe, wyjazdy do kina, teatru itp.

Ø  Organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęć socjoterapeutycznych.

Ø  Zapoznanie z procedurami i przepisami prawnymi dotyczącymi ucznia jako ofiary i sprawcy przemocy.

Ø  Przeprowadzanie szkoleń dla rodziców podczas zebrań z rodzicami. Dostarczenie informacji rodzicom na temat różnych przejawów agresji wśród młodzieży i jej przyczyn.

Ø  Ścisła współpraca wychowawców, nauczycieli, pedagogogów oraz dyrekcji ze środowiskiem lokalnym.

 

 

dyrektor,

wychowawcy klas,

nauczyciele,

pedagodzy  szkolni,

socjoterapeuta,

 

 

Ø  Zwiększenie umiejętności radzenia sobie z emocjami, stresem w  sytuacjach kryzysowych.

Ø  Zwiększenie współpracy z rodzicami i środowiskiem lokalnym w oddziaływaniach profilaktycznych.

Ø  Poszerzenie wiedzy rodziców/prawnych opiekunów, nauczycieli i uczniów dotyczącej odpowiedzialności prawnej nieletniego.

Ø  Skuteczne zapobieganie szerzeniu się agresji i przemocy, minimalizowanie ich skutków.

 

 

Zjawisko cyberprzemocy, zagrożenia płynące z niewłaściwego korzystania z mediów (Internet, TV, radio, video, czasopisma, telefon komórkowy)

 

 

Ø  Diagnozowanie środowiska pod kątem zagrożenia cyberprzemocą.

Ø  Organizowanie zajęć  warsztatowych ,  godzin wychowawczych, udział w akcjach i kampaniach profilaktycznych, np. realizacja projektu „Jak bezpiecznie poruszać się w sieci?”

Ø  Organizowanie wycieczek, rajdów, koncertów, wystaw,  i innych form zajęć pozalekcyjnych jako alternatywy spędzania czasu wolnego.

Ø  Przeprowadzanie szkoleń dla rodziców podnoszących ich wiedzę na temat cyberprzemocy.

 

 

dyrektor,

wychowawcy klas,

nauczyciele,

pedagodzy szkolni,

socjoterapeuta,

 

 

Ø  Uświadomienie zagrożeń wynikających z przebywania w sieci.

Ø  Poznanie alternatywnych, pozytywnych form spędzania czasu wolnego.

Ø  Nabycie  umiejętności świadomego korzystania ze środków masowego przekazu.

Ø  Zwiększenie czujności rodziców/ opiekunów prawnych na wszelkie niebezpieczeństwa wynikające z korzystania z mediów.

Ø  Uświadomienie rodzicom zagrożeń wynikających z niekontrolowanego korzystania z mediów przez ich dzieci. Nabywanie praktycznych umiejętności – np. blokada rodzicielska.

 

 

Palenie papierosów, picie alkoholu, , dopalacze, substancje psychoaktywne.

 

Ø  Podejmowanie tematyki profilaktycznej, programów prewencyjnych lub ich elementów dotyczących  problematyki antynikotynowej, i antyalkoholowej i antynarkotykowej.

Ø  Projekcja na godzinach wychowawczych i innych zajęciach dostępnych filmów profilaktycznych, (np.  „Nikotyna. Legalny narkotyk”, „Dziękuję, nie biorę”, „Dopalacze”, „Kolekcjonerzy mocnych wrażeń”.

Ø  Udział w akcjach promujących zdrowy styl życia (np. Trzymaj Formę”).

Ø  Wzmocnienie kontroli w miejscach, w których uczniowie podejmują zachowania ryzykowne – dyżury nauczycielskie..

Ø  Przygotowanie gazetek tematycznych, plakatów przez uczniów na temat zagrożeń płynących z uzależnień.

Ø  Organizowanie różnorodnych form spędzania czasu wolnego: pozalekcyjne zajęcia sportowe, kółka zainteresowań, imprezy szkolne i klasowe, wyjścia do kina, teatru itp.

Ø  Udział w zajęciach oferowanych przez instytucje świadczące pomoc w zakresie profilaktyki i terapii uzależnień.

Ø  Informowanie rodziców/ opiekunów prawnych o ofercie instytucji pomocowych

Ø  Organizowanie szkoleń, warsztatów, spotkań mających na celu dostarczenie nauczycielom wiedzy o profilaktyce uzależnień.

 

 

dyrektor,

wychowawcy klas,

nauczyciele,

pedagog szkolny,

socjoterapeuta,

pielęgniarka szkolna,

 

 

Ø  Uświadomienie zagrożeń wynikających  z kontaktu z substancjami psychoaktywnymi.

Ø  Wzrost świadomości wychowawczej rodziców w zakresie profilaktyki.

Ø  Uświadomienie konsekwencji prawnych związanych z łamaniem prawa dotyczącego posiadania środków odurzających.

 

 

 

Nierealizowanie obowiązku szkolnego.

 

Ø  Diagnozowanie przyczyn nieusprawiedliwionej absencji szkolnej uczniów.

Ø  Przeprowadzanie wywiadów środowiskowych w celu ustalenia sytuacji socjalnej oraz warunków wychowawczych dziecka.

Ø  Systematyczna współpraca z kuratorem  zawodowym i kuratorami społecznymi SR dla nieletnich.

Ø  Cykliczne (raz w m-cu) monitorowanie frekwencji uczniów. Wystosowywanie upomnień do rodziców, którzy zaniedbują obowiązek regularnego posyłania dzieci do szkoły.

Ø  Uświadamianie rodzicom konsekwencji dotyczących zaniedbań w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej.

Ø  Dostosowywanie wymagań edukacyjnych do możliwości uczniów, udzielanie w zależności od indywidualnych potrzeb stosownej pomocy p-p (np.  IPET-y) w celu zapobiegania niepowodzeniom szkolnym, a w konsekwencji nieusprawiedliwionej absencji.

Ø  Kierowanie wniosków z prośbą o wydanie stosownych zarządzeń opiekuńczych lub wychowawczych w przypadku stwierdzania rażących zaniedbań w wykonywaniu władzy rodzicielskiej.

 

dyrektor,

wychowawcy klas,

pedagodzy szkolni,

 

 

Ø  Diagnoza indywidualnych potrzeb ucznia, określenie przyczyn jego niepowodzeń szkolnych oraz dostosowanie odpowiednich form pomocy p-p przynoszą wymierne efekty w postaci systematycznej realizacji obowiązku szkolnego dziecka oraz poprawy wyników w nauce.

 

 

 

 

Zaburzenia w zdrowym stylu życia, a przede wszystkim odżywianiu: ( napoje energetyzujące, diety restrykcyjne: bulimia, anoreksja).

 

Ø  Omawianie zagadnień dot.  prawidłowego odżywiania na lekcjach biologii, wychowania fizycznego,  wychowania do życia w rodzinie, edukacji dla bezpieczeństwa oraz na godzinach wychowawczych:

- napoje energetyzujące

- prawidłowe odżywianie ( anoreksja, bulimia, diety restrykcyjne),

- higiena

- czynny i bierny wypoczynek

- pierwsza pomoc przedmedyczna.

Ø  Udział w programie promocji zdrowia „Trzymaj formę” .

Ø  Propagowanie aktywności ruchowej:

- organizacja wycieczek szkolnych

-organizacja wycieczek rowerowych

-organizacja pieszych rajdów

-aktywny udział w imprezach sportowych, np. Dzień Sportu oraz w zawodach szkolnych i międzyszkolnych.

 

dyrektor,

wychowawcy klas,

nauczyciele,

pedagodzy szkolni,

socjoterapeuta,

pielęgniarka szkolna,

 

Ø  Zwiększenie świadomości na temat prawidłowego odżywiania.

Ø  Zdobycie umiejętności rozwiązywania problemów i pokonywania trudności związanych z okresem dojrzewania.

Ø  Wiedza na temat chorób XXI wieku i zagrożeń z nimi związanych.

Ø  Uświadomienie znaczenia aktywności fizycznej dla rozwoju młodego organizmu.

Ø  Poznanie alternatywnych, pozytywnych form spędzania czasu wolnego.

 

Dewastacja mienia szkolnego

 

Ø  Zapoznanie uczniów ze Statutem Szkoły i obustronne respektowanie jego przepisów.

Ø  Przestrzeganie i poszanowanie obowiązujących na terenie szkoły regulaminów.

Ø  Zapoznanie młodzieży z odpowiedzialnością prawną dotyczącą dewastacji w miejscach publicznych – pogadanki z policjantem.

Ø  Dbanie o wystrój sal lekcyjnych, korytarzy oraz sprzętu i wyposażenia szkoły.

 

 

dyrektor,

wychowawcy klas,

nauczyciele,

pedagodzy szkolni,

socjoterapeuta,

 

 

Ø  Zwiększenie umiejętności radzenia sobie z emocjami, stresem w  sytuacjach kryzysowych.

Ø  Zwiększenie współpracy z rodzicami i środowiskiem lokalnym w oddziaływaniach profilaktycznych.

Ø  Poszerzenie wiedzy rodziców/prawnych opiekunów, nauczycieli i uczniów dotyczącej odpowiedzialności prawnej nieletniego.

Ø  Skuteczne zapobieganie zniszczeniom mienia szkolnego.

 

 

 

V.  DZIAŁANIA ALTERNATYWNE

 

1.    Organizacja zajęć pozalekcyjnych:

·         Koła przedmiotowe

·         Koła zainteresowań

·         Zajęcia Klubu Sportowego

·         Zajęcia rekreacyjno – sportowe SKS

2.    Praca w organizacjach działających w szkole

·         Działalność Samorządu Uczniowskiego

3.    Udział w działaniach edukacyjnych prowadzonych przez szkołę

·         Filmy edukacyjne

·         Spektakle teatralne

·         Apele

·         Gazetki tematyczne

·         Konkursy plastyczne, artystyczne

·         Spotkania ze specjalistami

4.    Propagowanie i organizacja konkursów i zawodów

·         Udział w konkursach przedmiotowych

·         Udział w zawodach sportowych

5.    Akcje charytatywne

·         Włączanie się uczniów w akcje charytatywne prowadzone przez szkołę ( WOŚP, Góra Grosza, itp.)

6.    Organizacja imprez i wycieczek

·         Dyskoteki szkolne

·         Wycieczki klasowe

·         Seanse filmowe

·         Akademie i uroczystości szkolne.

7. Udział szkoły w programie „Bezpieczna Szkoła”

 

VI.  MONITOROWANIE  I  EWALUACJA

 

Informacje niezbędne do ewaluacji uzyskane zostaną poprzez:

 

  • Analizowanie pracy profilaktycznej zgodnie z potrzebami.
  • Rozmowy z rodzicami uczniów o efektach realizacji programu profilaktycznego.
  • Wymianę uwag, spostrzeżeń i własnych doświadczeń podczas spotkań szkolnego zespołu wychowawczego, profilaktycznego.
  • Obserwację zachowań uczniów (wpisy do zeszytów uwag, dokumentacja wychowawcy i pedagoga).
  • Analizę dokumentów szkolnych (dzienniki, protokoły, plany pracy).
Badania ankietowe wśród uczniów, rodziców, nauczycieli.

(opublikowano na stronie  2015 r.)